کعبه ، خانه خدا

به کعبه، خانه خدا ، بیت ا …  الحر ام، بیت العتیق و بیت الحرم نیز می گویند.  دلیل نامگذاری به بیت الحرام این است که خداوند ورود مشرکان را به این مکان مقدس حرام  و ممنو ع فرموده است.  بیت ا….الحرام  در شهر مکه  قرار دارد و در تاریخ، مورد احترام همگان بوده است. بنابر آیاتی از قرآن و روایات معصومان علیهم السلام  خانه کعبه نخستین و مقدس ترین بنا و اولین مسجدی است که بر روی زمین ساخته شده است. در ا حادیث آمده است که در آ غاز آفرینش سراسر زمین را آب فرا گرفته بود و نخستین خشکی که آفریده شد زمین زیر کعبه بود که خشکی های دیگر از آن گسترده گشت. بر اساس روایات اسلامی، کعبه را ابتدا حصزت آدم ساخت و سپس حضرت ابراهیم (ع) به کمک پسرش اسماعیل(ع) تعمیر و بازسازی کرد. کعبه در زمان رسول خدا صلی ا… علیه وآله وسلم و قبل از بعثت،   به دست قریش و با همگاری رسول خدا، بر  اساس بنای اولیه ابراهیم(ع) ، دوباره بازسازی شد .  خداوند کعبه و اطراف آن را «حرم»   قرار داده است؛ یعنی مقدس شمرده و ارتکاب  گناه و قتل شکار و تجاوز به جان و مال مردم و جنگ و دزدی و راهزنی و … را در آن جایز ندانسته است. وفتی مجرمی به آنجا پناه ببرد کسی حق مواخذه او را ندارد. واقعه مهمی که در دوران عبدالمطب ، سرپرست و تولیت کعبه رخ داد،نجات معجزه آسای آن از ویرانی به دست سپاه ابرهه  و اصحاب فیل بود. دومین حادثه مهم ، تولد امیر مومنان علی (ع) در آن بود.  مقارن با ظهور اسلام ، صدها بت فلزی و چوبی و سفالی در شکل های گوناگون در داخل و بیرون و بر روی دیوارها و سقف کعبه بود، اما در روز فتح مکه که در رمضان سال هشتم هجری رخ داد، رسول خدا وارد کعبه شد و همه بت ها را از بین برد. ساختمان کعبه به شکل مربع مستطیل و دارای  چهار ضلع است که هر ضلع آن را رکن می گویند که سه رکن آن چنین نام دارد: رکن یمانی، رکن شامی و رکن عراقی ،  ساختمان کعبه 85/14 متر ارتفاع دارد، طولش 1758 و عرضش 22/10 متر است.بنای کعبه از سنگ های سیاه و سختی سا خته شده است که پرده سیاهی بر روی آن قرار دارد. می گویند نخستین بارحضرت اسماعیل( ع)  پرده ای بر کعبه کشید و بعدها قریش نیز چنین کرده اند و پرده ای،  منصبی ویژه برای آنان محسوب می شد. اکنون نیز آن پرده به صورت خاص و بر روی کعبه نهاده می شود.

پرده کعبه : گفته می شود برای نخستین بار حضرت اسماعیل (ع) پرده ای بر روی کعبه کشیده است. در حال حاضر کارگاه جدیدی با وسایل و ابزار مدرن کارهای بافندگی قالیهای مسجد، پرده کعبه و سایر کارهای بافندگی مسجدالحرام را در عربستان انجام می دهد. جامه کعبه از 54 قطعه ترکیب یافته که طول هر قطعه آن 14 متر و عرض آن 95 سانتی متر است و مساحت کلی آن به 704 متر مربع بالغ می گردد. برای تهیه جامه کعبه به 670 کیلوگرم ابریشم خالص نیاز است، اما کمربند وپرده دروازه کعبه، به رشته های نقره ای و طلافام نیاز دارد که وزن مجموع آن به 120 کیلوگرم می رسد.

ارکان کعبه : چهار زاویه کعبه به عنوان چهار رکن شناخته می شود. در دو سوی حجر اسماعیل، ارکان شامی و عراقی و در دو رکن مقابل آن، ارکان یمانی و حجر الاسود قرار گرفته اند. از میان این چهار رکن، فضیلت رکن یمانی و رکن اسود از دو رکن دیگر بیشتر است.

حجر الاسود : حجرالاسود یا سنگ سیاه، سنگی متبرک از مسجد الحرام است که در کنار کعبه و به ارتفاع 1.5 متری زمین قرار گرفته است نقطه آغاز و پایان طواف بوده و برابر آن سنگ سیاهی روی زمین تا انتهای مسجد کشیده شده است. به علاوه چراغی سبز رنگ بر دیوار مسجد مقابل حجر الاسود نصب شده تا راهنمای طواف کنندگان باشد.

ملتزم : قسمتی از دیوار کعبه را که در یک سوی آن حجر الاسود و در سوی دیگرش درب کعبه قرار دارد ملتزم نامیده می شود.

مستجار : در مقابل ملتزم، در سوی دیگر کعبه، دیوار کنار رکن یمانی را مستجار می نامند.

حطیم : یکی از مکانهای مقدس مسجد الحرام و در کنار کعبه قرار دارد.

حجر اسماعیل : در فاصله میان رکن عراقی و شامی، دیواری است قوسی شکل با ارتفاع 30/1 متر که آن را حجر اسماعیل می نامند که یادگاری است از زمان ابراهیم و اسماعیل (ع).

مقام ابراهیم: زمانی که دیوار کعبه توسط ابراهیم (ع) و اسماعیل (ع) بالا رفت و دیگر دستان ابراهیم بدان نرسید، سنگی آوردند و ابراهیم (ع) بر روی آن ایستاد و سنگها از دست اسماعیل (ع) گرفت و دیوار کعبه را بالا برد. بر روی این سنگ، اثری از انگشتان پای آن حضرت دیده می شود، شکل آن مربع با طول و عرض 40 سانتی متر و ارتفاع تقریبی 50 سانتی متر و رنگ متمایل به زرد است.

زمزم : که با نامهای چاه اسماعیل، شفاء, عافیه , طعم و … شناخته می شود و در سمت شرقی مسجد الحرام قرار دارد و همانند دیگر مشاهد حج، از اثار ابراهیم، اسماعیل و هاجر است.

مسعی : محلی است که حجاج باید در آنجا میان کوه صفا و مروه، به سعی بپردازند کوه صفا در قسمت جنوبی مسجد الحرام و کوه مروه در ناحیه شمال شرقی آن واقع است.